Metody pracy

Aby efektywnie pracować z dziećmi w przedszkolu stosujemy różne metody i formy pracy, dostosowane do ich możliwości rozwojowych i indywidualnych potrzeb. Stosujemy je, aby rozwój dziecka przebiegał prawidłowo, harmonijnie i wielostronnie.

Planując pracę wychowawczo-dydaktyczną z dzieckiem stosujemy podział metod wg. M. Kwiatkowskiej i Z. Topińskiej.

Metody czynne:

  • metoda samodzielnych doświadczeń, polegająca na pobudzaniu własnej inicjatywy dziecka nawiązującego kontakty z otoczeniem.
  • metoda kierowania własną działalnością dzieci, polega na popieraniu przez nauczycielkę ich inicjatywy, wspomaganiu ich wysiłków w przezwyciężaniu trudności, podtrzymywaniu każdej samodzielnej obserwacji, udzielaniu potrzebnych wyjaśnień. 
  • metoda zadań stawianych dziecku, które ono wykonuje samodzielnie, często z zaangażowaniem własnej pomysłowości.
  • metoda ćwiczeń utrwalających. polega na zachęcaniu dziecka do powtarzania poznanych czynności. Jej celem jest utrwalanie poznanych nawyków i umiejętności praktycznych. 

Metody oglądowe: dokonywanie spostrzeżeń poprzez: słuch, dotyk, wzrok. 

  • obserwacja i pokaz, 
  • osobisty przykład nauczyciela, 
  • udostępnianie sztuki/dzieła plastyczne, przestawienia teatralne, ilustrowane artystycznie utwory literackie, koncerty muzyczne. 

Metody słowne:

  • rozmowy, opowiadania, gawędy, zagadki. Dzieci mogą uczyć się na pamięć nieskomplikowanych tekstów, wierszy i piosenek. 
  • objaśnienia i instrukcje. Mają na celu wyjaśnianie różnych sposobów działań praktycznych. 
  • sposoby społecznego porozumiewania się, To ocena postępowania dziecka np. pochwała lub nagana, upomnienia lub tłumaczenia. 
  • metody żywego słowa, która pobudza uczucia i procesy poznawcze, działają na wyobraźnię i motywację dziecka

ŹRÓDŁO: M. Kwiatowska, Z. Topińska (red.) Pedagogika przedszkolna. Warszawa 1978, WSiP.

Stosujemy również metody aktywizujące w edukacji przedszkolnej:

  1. Burza mózgów: Jest to najprostsza metoda aktywizująca. Pozwala na zgromadzenie w krótkim czasie dużej ilości pomysłów na rozwiązanie jakiegoś problemu.
  1. Mapa pojęciowa: To metoda wizualnego przedstawienia problemu z wykorzystaniem schematów, zwrotów, rysunków, symboli.
  2. Metoda projektu: Polega ona na wykonaniu przez dzieci zadań poprzez samodzielne poszukiwania pod opieką nauczyciela. 
  1. Stymulacje: to naśladowanie rzeczywistości, ćwiczenie najbardziej efektywnych zachowań w bezpiecznych warunkach. Stymulacje mogą obejmować takie proste umiejętności jak: nadawanie paczki na poczcie, zabawę dzieci w sklep czy lekarza
  1. Drama: polega na wczuwaniu się w role, na improwizacji, która angażuje ruch, gest, mowę, myśli i uczucia. Drama uczy rozumienia siebie i innych na poziomie emocji i uczuć.
  1. Gry i zabawy planszowe: Uczą ścisłego przestrzegania reguł, wpływają na twórcze myślenie, rozwijają wyobraźnie,  zmuszają do współdziałania itp.

A także inne propozycje metodyczne:

  • Metody pedagogiki zabawy wg Polskiego Stowarzyszenia Pedagogów i Animatorów – KLANZA – metoda twórczej ekspresji i swobodnej zabawy

Pedagogika ta włącza do nauczania i wychowania metody kreatywne, aktywizujące, pobudzające emocje i wyobraźnię, z przełożeniem ich na takie sytuacje, w których uczestnik grupy może bez lęku rozwijać swoje najlepsze strony. Proponuje zabawy i gry, które:

  • zapewniają dobrowolność uczestnictwa,
  • wykluczają rywalizację,
  • dają możliwość komunikowania się poprzez ruch, słowo, plastykę, oraz inne środki wyrazu.
  • Elementy Metody ruchu rozwijającego, terapii i wspomagania rozwoju Weroniki Sherborne

Metoda ta ma za zadanie rozwijanie przez ruch:

  • świadomości własnego ciała i usprawniania ruchowego,
  • świadomości przestrzeni i działania w niej,
  • dzielenia przestrzeni z innymi ludźmi i nawiązywania z nimi bliskiego kontaktu.

 

Elementy Dziecięcej matematyki E. Gruszczyk – Kolczyńskiej i E. Zielińskiej 

Celem tej metody jest wspomaganie rozwoju umysłowego dzieci i dobre przygotowanie dzieci do podjęcia nauki w szkole. Powstała ona w wyniku badań naukowych zmierzających do połączenia w jeden proces:

  • intensywnego wspomagania rozwoju inteligencji operacyjnej  dzieci,
  • kształtowania odporności emocjonalnej potrzebnej dzieciom do pokonywania trudności,
  • rozwijania umiejętności matematycznych stosowanych w codziennym życiu i wymaganych potem na lekcjach matematyki

Metoda improwizacji ruchowej  R. Labana 

Ważną rolę w tej metodzie odgrywa inwencja twórcza ćwiczącego, jego pomysłowość, fantazja, oraz doświadczenie ruchowe. Operuje się w niej zadaniami ruchowymi, opowieścią ruchową, ruchem zabawowo – naśladowczym, inscenizacją, improwizacją ruchową, pantomimą, mimiką, ćwiczeniami muzyczno – ruchowymi itp. przy użyciu instrumentów perkusyjnych, oraz muzyki żywej i mechanicznej, zabawami rytmiczno – tanecznymi, elementami tańców regionalnych i narodowych, które komponuje się następnie w małe układy.

Bajkoterapia

Bajkoterapia pomaga w przezwyciężeniu lęków związanych z różnymi sytuacjami. Wykorzystuje się odpowiednio dobrany tekst. Dzięki temu w psychice dziecka pojawia się pozytywne myślenie, dzieci zaczynają rozumieć swoje uczucia, ich przejawy, a także przyczyny. Bajki terapeutyczne pokazują jak trzeba sobie radzić i przedstawiają pewne wzorce postępowania. Sprawiają, że dzieci zaczynają rozumieć świat, w którym żyją i przestają czuć się samotnie.

System „Edukacja przez ruch” – D. Dziamskiej

System ten wspiera prawidłowy rozwój dziecka zapewniając wszechstronną zintegrowaną stymulacje. Dotyczy wszechstronnego wspomagania rozwoju dzieci 3-10 letnich, usprawniania poszczególnych funkcji organizmu dziecka w celu jak najlepszego przygotowania go do podjęcia nauki w szkole. Wspiera rozwój pamięci długotrwałej. Usprawnia i koryguje zaburzone funkcje dziecka, wspomaga rozwój jego zdolności i zainteresowań. Zapewnia każdemu dziecku osiągnięcie sukcesu, poczucie akceptacji i przynależności do wspólnoty.

Aktywne słuchanie muzyki Batti Strauss

Metoda Batii Strauss pozwala na przybliżenie dzieciom muzyki klasycznej. Dzieci aktywnie słuchają tzn. słuchając, wykonują proste ruchy rytmiczne siedząc, lub proste ruchy taneczne proponowane przez nauczyciela. Poprzez „aktywne słuchanie” dzieci nieświadomie poznają strukturę utworu muzycznego.

Metody z zastosowaniem programów komputerowych

elementy metody M. Montessori

Pedagogika Marii Montessori daje dziecku szansę wszechstronnego rozwoju: fizycznego, duchowego, kulturowego i społecznego; wspiera jego spontaniczną i twórczą aktywność oraz pomaga w rozwijaniu indywidualnych cech osobowości, w formowaniu prawidłowego charakteru, zdobywaniu wiedzy, umiejętności szkolnych i współdziałani   

  • wybrane techniki relaksacyjne  

Technika relaksacji według Jacobsona (w wersji B. Kaji) – polega na wykonywaniu przez dzieci czynności rozluźniania oraz napinania mięśni podczas zaproponowanej przez nauczyciela zabawy, nazywanej zabawą w słabego i silnego. Do zabaw wprowadzamy dobrze znane dzieciom postacie z bajek czy programów telewizyjnych przeznaczonych dla dzieci.

Podstawowymi formami organizacyjnymi stosowanymi w pracy z dziećmi jest działalność:

  • indywidualna
  • zespołowa

zbiorowa (zajęcia z całą grupą).